Over Mediakompas
Het medialandschap verandert razendsnel. AI, platforms en algoritmes bepalen steeds vaker hoe verhalen worden gemaakt, verspreid en gevonden. Tegelijk staat journalistiek onder druk door afnemend bereik, veranderend publiek en tanend vertrouwen.
Mediakompas is er voor iedereen die daarin niet wil verdwalen. Die niet nog meer problemen wil, maar ook oplossingen wilt lezen.
In deze nieuwsbrief lees je scherpe analyses en strategische duiding over journalistiek, media en technologie. Over AI en platforms, publiek en macht, bereik en betekenis. De opkomst van creators en het bouwen van communities. Geen hypes of tooltjes, maar inzicht in wat er echt speelt en wat dat betekent voor de praktijk van media en journalistiek.
Ik schrijf Mediakompas vanuit mijn eigen werk. Wat ik zie, meemaak en uitprobeer binnen publieke media, freelance projecten en mijn eigen ondernemerschap. Wat wel werkt, wat niet, en waar je beter vandaag al rekening mee kunt houden.
Deze nieuwsbrief is bedoeld voor iedereen die media beter wil begrijpen: journalisten, mediamakers, redacteuren, strategen, bestuurders, jij. Voor wie niet alleen wil weten wat er verandert, maar vooral waarom het verandert en welke keuzes daarbij horen.
Waarom abonneren? (Gratis!)
Je wilt begrijpen wat AI en platformen betekenen voor journalistiek en media, los van de hype
Je zoekt strategische duiding vanuit de praktijk, niet vanuit marketing of consultancy
Je werkt in media of volgt media en wilt beter kunnen duiden wat er gebeurt
Je wilt vooruitkijken, zonder journalistieke waarden uit het oog te verliezen
Mediakompas verschijnt iedere maandagmorgen om 07:00 uur in je mailbox. Soms analyserend, soms beschouwend, soms scherp. Altijd vanuit betrokkenheid bij het vak.
Wie schrijft Mediakompas?
Mijn naam is Jacob de Vries (41). Ik ben Senior projectleider journalistiek en Product Owner AI & innovatie bij de EO. Daarnaast werk ik als freelancer en ondernemer. Dit doe ik onder de naam Vriesmedia.
Ik werk al ruim vijftien jaar op het snijvlak van journalistiek, digitale strategie en technologie. Begonnen als webredacteur, later online eindredacteur, projectleider en manager content. Ik werkte voor publieke en commerciële media zoals EO, NPO Radio 1, BNNVARA, WNL, RTL en AVROTROS.
In die jaren hielp ik redacties en organisaties met:
het bouwen van digitale redacties
het ontwikkelen van content- en platformstrategieën
het opzetten en begeleiden van podcasts en nieuwsbrieven
het transformeren van traditionele media naar online-first formats
het verantwoord inzetten van data en AI in journalistieke processen
het opzetten van communities, waaronder op Substack
Mediakompas
Mediakompas is geen nieuwsbrief met antwoorden op alles. Het is een kompas. Om richting te houden in een vakgebied dat voortdurend in beweging is.
Schrijf je gratis in als je beter wilt begrijpen waar media naartoe bewegen en welke keuzes daar vandaag al bij horen.
Verantwoording en AI-gebruik
Ik gebruik AI om deze nieuwsbrief te maken. Tegelijk is het voor mij nadrukkelijk een hulpmiddel, geen bron of vervanging van mijn eigen werk.
Mijn werkproces bestaat uit meerdere lagen. Zo gebruik ik Plaud.ai om interviews, gesprekken en presentaties automatisch te transcriberen en te structureren. Bijvoorbeeld bij bijeenkomsten waar ik zelf aanwezig ben. Ik maak daarin vervolgens mijn eigen selectie, een beetje als een content jockey, van wat ik relevant en interessant vind. Plaud helpt me om de highlights vast te leggen, terwijl ik zelf mijn notities schrijf, context toevoeg en foto’s gebruik. Zo ontstaat mijn eigen verslag en curatie.
Daarnaast gebruik ik het letterlijk als dictafoon voor het transcriberen van interviews die ik houd met experts in het vaak.
Daarnaast gebruik ik Claude als schrijfassistent. Om teksten te redigeren, zinnen scherper te maken, structuur aan te brengen en mezelf kritisch te laten bevragen. Ik heb deze assistent gevoed met veel context over wie ik ben, wat ik doe, waar ik me op richt en voor wie ik schrijf. Claude bewaart al mijn nieuwsbrieven, kent mijn tone of voice maar vooral: wat ik allemaal al geschreven heb. Het is echt mijn second brain.
AI is voor mij daarmee vooral een denkpartner en versneller. Ik lees dingen, maak van alles mee en gebruik AI om gedachten te ordenen en op papier te krijgen. Daarnaast gebruik ik ook nog een eenvoudig maar effectief systeem: een WhatsApp-gesprek met mezelf waarin ik door de week heen notities verzamel. Zo haal ik ideeën uit mijn hoofd, zonder ze kwijt te raken. Alles bij elkaar vormt dat de basis voor de nieuwsbrief die ik op maandagochtend verstuur.
De keuze om een wekelijkse nieuwsbrief te starten heb ik niet licht genomen. Naast mijn fulltime rol bij de EO en mijn freelance werk als digitaal strateeg vraagt dit om tijd en discipline. Tegelijk kreeg ik vanuit het werkveld regelmatig de vraag om mijn kennis en inzichten te delen. Toen we bij de EO met De Ongelooflijke Podcast een Substack begonnen, was dat voor mij het moment om die stap ook zelf te zetten.
De frequentie is intens. Na een volle werkweek ga ik in het weekend zitten met de vraag: wat ga ik delen op maandag? Het verzamelen van input gebeurt door de week heen, via artikelen, gesprekken en presentaties. In het weekend werk ik dat uit tot een nieuwsbrief, wat gemiddeld drie tot vier uur kost. Dat dit haalbaar is, komt mede doordat AI mij ondersteunt en het proces versnelt.
Daarbij geldt één duidelijke grens.
Ik gebruik AI altijd als hulpmiddel, nooit als bron.
Ik laat AI geen feiten verzinnen. Ik neem geen citaten over zonder ze zelf te controleren. Alles wat je in deze nieuwsbrief leest, heb ik zelf gelezen, bekeken of gehoord. De verantwoordelijkheid voor de inhoud ligt volledig bij mij. Gaat alles foutloos? Dat hoop ik. Ik doe in ieder geval mijn uiterste best.
Juist omdat ik AI zelf intensief gebruik, schrijf en reflecteer ik ook op de risico’s ervan binnen de journalistiek. Niet vanuit afstand, maar vanuit betrokkenheid. Mijn uitgangspunt is helder: AI kan helpen, versnellen en ondersteunen, maar de controle over feiten, citaten en interpretaties moet altijd bij de maker blijven.
Om die reden neem ik ook deel aan een AI-ethische commissie, waarin we dit soort vraagstukken actief wegen.
Journalistiek blijft mensenwerk. AI kan daar heel goed in assisteren.
Design
Het artwork van Mediakompas komt van de hand van de onvolprezen Lucas Reinds van PANKRA.
